Szkoła Podstawowa
im. Powstańców Wielkopolskich
w Miałach

Sytuacja militarna w powiecie wieleńskim w zapiskach z dziennika Hellmutha Nickelmanna, oficera niemieckiego 149 pułku piechoty (cz. 3)

 

  Źródło (fragmenty):

Dziennik niemieckiego oficera z walk na północnym froncie powstania wielkopolskiego 1919/1920 [w:] Ł. Jastrząb, Nieznane źródła do historii Wielkopolski XX w. Powstanie wielkopolskie 1918/1919. Okupacja hitlerowska. Powojenne podziemie zbrojne. Rok 1956. Księga pamiątkowa z okazji jubileuszu 85 urodzin doc. dr. Mariana Olszewskiego, Poznań 2013, s. 17–63.

 

1 wrzesień 1919 r.

2. straż polowa na drodze Wieleń – Drawski Młyn ostrzelana z karabinów maszynowych przez polską piechotę.

18 wrzesień 1919 r.

2 posterunki straży polowej na południe od Wielenia zostały ostrzelane przez polskie patrole.

2 październik 1919 r.

Silniejszy wrogi patrol zaatakował wczoraj Drawski Młyn, został odparty. Na żądanie artyleria oddała 27 strzałów (między godziną 21.45 a godziną 22.17).

26 październik 1919 r.

Dziś o godzinie 19.30 Polacy oddali 3 strzały z kierunku Drawska w kierunku Piłki.

28 listopad 1919 r.

Wróg ostrzelał naszą straż pod Drawskim Młynem.

26 grudzień 1919 r.

25 grudnia o godzinie 8.00 leśniczy Cramera z Woschine [?] [Osina – A.S.] przybywa do zastępcy oficera – Peschke – z 1 kompanii 4 ps Reichswehry z Drawskiego Młyna, meldując, że patrol, która miał przeprowadzić w Pęckowie przeszukanie domu kłusownika, napotkał na opór i w odpowiedzi użył broni. Polacy znajdujący się w pobliskim kościele słysząc strzały, szybko przybyli na miejsce, otoczyli i rozbroili patrol (4 ludzi), zabierając żołnierzy do Miałej, by tam ich osądzić. Dziś doszło do spotkania dowódcy okręgu Wieleń z polskim dowódcą okręgu – tematem rozmów wydanie więźniów.

1 styczeń 1920 r.

Pod Wrzeszczyną dowódca polskiego podokręgu stawia się na rokowania.

18 styczeń 1920 r.

Sztafeta kirasjerów z Trebbin do Schönow (telegram numer 59). Podokręgi Krzyż i Wieleń na południe od Noteci i Margonina opuszczone.

27 styczeń 1920 r.

Wieleń opuszczony przez Polaków; nie zostało wyjaśnione dlaczego.

28 styczeń 1920 r.

Do Wielenia wysłana 1 kompania 2 ps. Pojawiają się plotki, mówiące o niepokojach w Poznaniu.

11 luty 1920 r.

Wysłanie baterii dział 4 pp Reichswehry do Krzekowa i 6 kompanii 4 ps Reichswehry do Wielenia.

16 marzec 1920 r.

Strajk generalny w Pile. […]Dzień upłynął spokojnie. Po polskiej stronie: do Wronek dotarło 300 żołnierzy z 12 kompanii II batalionu, do Szamotuł 600 żołnierzy z 1 i 2 kompanii 8 batalionu, do Miałej kompania karabinów maszynowych z 10 działami, a do Wągrowca 200 żołnierzy.

30 marzec 1920 r.

Meldunek, mówiący o tym, że według informacji nadchodzących z Drezdenka, tamtejsi spartakiści [niemieccy komuniści – A.S.] zamierzają:

1) 2 kwietnia wysadzić most kolejowy nad Drawą.

2) Rozbroić wojsko w Krzyżu.

3) Splądrować skład w Wizanach.

Cel: wolne połączenie z robotnikami z Trzcianki oraz Piły, umożliwiające utworzenie radzieckiej republiki. Ma istnieć połączenie między polskimi dowódcami w Rosku i Miałej. Podpułkownik poleca natychmiast zabezpieczyć most nad Drawą, poprzez ustawienie tam sekcji karabinów maszynowych.

2 kwiecień 1920 r.

Niemcy z Ujścia oraz Wielenia uskarżają się z powodu zabrania ochrony wojskowej. W Wieleniu w ciągu dnia tylko przez parę godzin miasto strzeżone jest przez policję graniczną, oprócz tego wolne przejście przez miasto. Polski posterunek również przeszedł na naszą stronę.